Temperatura za oknem ciągle się zmienia. Raz pada śnieg, raz deszcz, raz zamarzają kałuże, a zaraz topi się lód. Omówiliśmy już sobie stany skupienia, których to zmiany, przy takiej pogodzie możemy bardzo dobrze obserwować. Dlatego dzisiaj przybliżymy sobie zagadnienie temperatury.
Przypomnimy Wam również co to jest topienie i krzepnięcie, może będziecie obserwować swoją okolicę w ich poszukiwaniu? Zapraszamy do obejrzenia filmu na Facebooku TOEE, gdzie pokażemy Wam rozgrzewające doświadczenie – chemiczną lokomotywę!
Śnieżne impresje w lasach Puszczy Wkrzańskiej i wokół TOEE w Zalesiu.
Pokrywa śnieżna na Nizinie Szczecińskiej jest w ostatnich latach tak dużą rzadkością, że nie ma co czekać. Trzeba nacieszyć się nią jak najszybciej , utrwalić jej chwilowe piękno, zanim nie stopnieje.
Młode sosenki pod puszystą pokrywąŚwierki białe, inaczej kanadyjskie (Picea glauca) białe z nazwy i wygląduRoztopy na leśnej drodze w brzezinie
Pogoda ostatnio potrafi nas zaskoczyć! Jeszcze niedawno spacerowaliśmy przy dodatnich temperaturach, obecnie w niektórych rejonach Europy obowiązkowe sanki, a nawet skutery śnieżne. Pogoda długoterminowa na styczeń 2021 roku zwiastuje atak arktycznego mrozu i intensywne opady śniegu w niemal na całym kontynencie.
Obecnie obserwujemy największe od półwiecza śnieżyce i rekordowe mrozy w Hiszpanii. Żywioł sparaliżował nawet stolicę, gdzie biały puch ostatnio widziano ponad 10 lat temu.
”Bestia ze wschodu”, czyli wyż syberyjski wpłynie również na zmianę aury w Polsce. Fala zimna z północy i wschodu Europy wypchnie z naszego kontynentu cieplejsze masy powietrzna znad Atlantyku. Według zapowiedzi meteorologów zaatakuje ona około 17-25 stycznia. Będzie to szczyt sezonu zimowego w tym roku. Długoterminowa prognozy pogody na luty wskazuje na ocieplenie i wiosenną aurę.
Śnieg w Polsce pada zwykle do temperatury nieprzekraczającej minus 10 stopni. Często określając skalę opadów śniegu, używamy haseł: śnieżyca, zawieja, zawierucha śnieżna czy burza śnieżna. Czym więc różni się śnieżyca od burzy śnieżnej, czy zamieci?
Zamieć śnieżna występuje wtedy, gdy wiatr unosi z ziemi płatki śniegu. Podczas tego zjawiska nie występują opady śniegu. Wiatr unoszący płatki śniegu, przy występujących opady śnieżnych nazywamy zawieją śnieżną. W Ameryce Północnej zawieja, której stała prędkość wiatru przekracza 55 km/h, a widoczność nie przekracza 400 metrów, określane jest mianem blizzardu. ’’Blizardami’’ określa się również burze śnieżne na innych obszarach np. Antarktydzie.
Śnieżyca to gwałtowny, obfity opad śniegu. Zazwyczaj ograniczający widoczność i występujący z porywistym wiatrem. Przejawia się w podstacji zawiei i zamieci śnieżnych, w których śnieg podnoszony jest z powierzchni ziemi przez wiatr i niesiony wraz z nim. Kiedy śnieżycy towarzyszą wyładowania atmosferyczne, zjawisko to zwane jest burzą śnieżną. Pojawia się ono dosyć rzadko. Jest podobne do burzy letniej, tylko zimą, zamiast deszczu, pada śnieg. Na niebie widzimy błyskawice i słyszymy grzmoty.
Jeśli jesteście zainteresowani warunkami pogody na świecie więcej informacji znajdziecie na stronie internetowej, która prowadzi wizualizacje minionych, obecnych i przyszłych warunków pogodowych w różnych ujęciach. Za pomocą statycznych i interaktywnych map. Znajdziecie tam również mapę zagrożeń pogodowych https://www.accuweather.com/
Jaką strategię na zimę przyjęły ryby? Otóż duża ich część, szczególnie ryby wolnego żeru, jak płoć czy leszcz spędzają zimę przy dnie zgromadzone w wielkie ławice, spowalniając procesy życiowe i pozostając w tzw. odrętwieniu.
Niektóre z ryb nie tylko spowalniają procesy życiowe z końcem jesieni, ale zapadają w sen zimowy.
Lin (Tinca tinca) to gatunek słodkowodnej ryby o średnich wymiarach do 50 cm, zaliczanej do rodziny karpiowatych (Cyprinidae) o charakterystycznym żółtomiedzianym ubarwieniu i praktycznie wszystkie jego płetwy są lekko zaokrąglone. Można go spotkać w wodach stojących, jak stawy, jeziora, oczka wodne i zbiornikach o powolnym nurcie, z dużą ilości detrytusu. Lin ma ciekawy sposób na przetrwanie zimy. Gdy temperatura wody spadnie poniżej 8°C, przestaje żerować, a gdy osiągnie temperaturę mniej niż 4°C, zagrzebuje się w mule i przesypia zimę. Na szczególną wagę zasługuje fakt, iż śluz pokrywający całe ciało tej ryby posiada właściwości lecznicze dla ludzkiej skóry. Fakt ten spowodował nadanie linowi w Anglii nietypowej nazwy – doctor fish.
Kolejnym przykładem śpiocha wśród ryb jest sum europejski (Silirus glanis). Ta największa słodkowodna ryba Europy może mierzyć nawet 3 m długości i ważyć nawet 300 kg. Cechą charakterystyczna suma jest bezłuskie ciało, olbrzymia głowa i oczywiście sumiaste wąsy, na górnej szczęce dwa, a u dołu cztery. Ten drapieżny olbrzym jesienią, gdy temperatura wody spada poniżej 8°C, zapada w sen zimowy. Sumy gromadzą się wówczas w zagłębieniach i poukładane jeden na drugim przesypiają zimę. Wiosną zaś osłabione po śnie zimowym intensywnie żerują, zjadając ryby, bezkręgowce wodne, płazy, gady oraz ptaki wodne. Nie pogardzą też padliną.
Oczywiście nie wszystkie ryby odpoczywają podczas zim. Są też takie, które intensywnie żerują: miętus, sandacz i okoń. Temu pierwszemu zimowa aura sprzyja, gdyż z początkiem marca dokonuje rozrodu. Nie można zapomnieć o rybach łososiowatych, które późną jesienią wydają na świat nowe pokolenia.
Niebo zimowe wciąż zachwyca. Poznaliśmy już Oriona ze swoimi psami, Byka, ale czekają na nas jeszcze inne ciekawe konstelacje. Zaczniemy zatem od Bliźniąt
Spójrzmy zatem około 18:00 na wschodnią część nieba.
Wyróżniają się tu gwiazdy – Kastor i Polluks. To dwie najjaśniejsze gwiazdy w konstelacji Bliźniąt.
POLLUKS
– Polluks jest to najjaśniejsza gwiazda konstelacji Bliźniąt, jest też jedną z najjaśniejszych gwiazd naszego nieba – zajmuje 17 miejsce na liście najjaśniejszych gwiazd,
– znajduje się około 33 roku świetlnego os Słońca,
– jest olbrzymem, który znajduje się najbliżej Ziemi porównując do innych gwiazd,
– co go wyróżnia: z Ziemi widzimy Polluksa jako pojedynczą gwiazdę a tak naprawdę ma on 5 optycznych towarzyszów – jednak ich położenie jest przypadkowe.
KASTOR
– Kastor jest drugą co do jasności gwiazdą gwiazdozbioru Bliźniąt,
– odległa do Słońca około 51 lat świetlnych,
– Kastor to gwiazda sześciokrotna,
– dwa najjaśniejsze składniki – Aa i Bb to białe gwiazdy, na niebie dzieli ich odległość około 5,2 sekundy kątowej, ale ich średnia odległość między nimi wynosi około 104 a.u.
Zachęcam by podczas obserwacji tych gwiazd – zobaczyć czy jesteśmy w stanie odróżnić choć jeden składnik, bądź czy jest to możliwe za pomocą lornetki czy teleskopu.
Na zakończenie naszych obserwacji opowiem jeszcze o słabo widocznej konstelacji – która należy do pasa gwiazdozbiorów zodiakalnych – mowa będzie o gwiazdozbiorze Raka.
Skierujmy nasz wzrok w stronę wschodu, po południowej części nieba, odnajdźmy gwiazdozbiór Bliźniąt – to będzie punkt wyjścia. Teraz przesuńmy nasz wzrok poniżej konstelacji i ujrzymy słaby kształt litery Y, ale do góry nogami.
Tak najłatwiej opisać tą konstelację. Gwiazdy w Raku są słabo widoczne, i potrzebne są naprawdę dobre warunki do obserwacji, by móc go zlokalizować. Liczę, że nasze mapy w tym pomogą.
A na zakończenie mapa całego nieba gdzie zaznaczony jest Księżyc oraz planeta Mars – o której już za tydzień.
Mam nadzieje, że mapa ułatwi wasze poszukiwania konstelacji. Bezchmurnego nieba i udanych obserwacji!
