Od tego właśnie gatunku powstała nazwa rodziny okoniowate skupiającej tylko trzy gatunki ryb. Przynależą do niej: jazgarz, sandacz i nasz dzisiejszy bohater.

Okoń pospolity (Perca fluviatylis) to typowy drapieżnik o niebywałym apetycie. Cechą charakterystyczną tej ryby jest obecność dwóch płetw na wygarbionym grzbiecie. Pierwsza z nich zaopatrzona jest w twarde promienie zwieńczone kolcami, druga nieco mniejsza w miękkie promienie. Zielono umaszczone ciało pokryte rzędem czarnych poprzecznych pasów… Z resztą jak wygląda, każdy wie.

Okonie często stanowią pierwszą zdobycz początkujących wędkarzy. Gatunek ten jest bardzo rozpowszechniony w Polsce, występuje w jeziorach, stawach w dolnych partiach rzek, a także w przybrzeżnych strefach morskich.

Przedstawiony na zdjęciach okaz ważący 1,65 kg to typowy okoń morski, przez wędkarzy nazywany potocznie garbusem (nazwa pochodzi od charakterystycznego zgarbienia części grzbietowej ryby). Nietypowa jest ikra okoni, ma kształt wstążeczek o wymiarach 1,5 do 2,0 cm. Co warto zaznaczyć, narybek tego gatunku wyżera ikrę ryb karpiowatych, co skutecznie redukuje ich populacje.

Tekst i zdjęcia Wojciech Buczek

Do wykonania doświadczenia będziesz potrzebować 

– dwa baloniki, 

– woda,

– stół.

A teraz doświadczenie:

Poproś rodzica aby nadmuchał jeden z balonów, a do drugiego wlał wodę. Przyłóż balon z powietrzem do stołu i przyłóż swoje ucho do balonika, a drugie ucho zakryj ręką. A teraz drugą ręką postukaj w blat stołu, ale od spodu. Co usłyszałeś/aś?

A teraz przyłóż balon z wodą do stołu i postępuj tak jak za pierwszym razem. Co słyszysz? Przez który balon lepiej słychać?

Wyjaśnienie:

Wiesz już, że dźwięk rozchodzi się powietrzu. Kiedy pukasz w stół, powstają drgania. Kiedy przykładasz balon z wodą, Twoje pukanie przechodzi przez blat stołu do balona z wodą i trafiają do Twojego ucha. 

W balonie cząstki wody są upakowane bardzo ciasno, stąd dźwięk łatwo przeskakuje z jednej cząstki na drugą. Wtedy słyszymy lepiej.

Inaczej jest w przypadku balona z powietrzem. W tym balonie cząstki są od siebie bardziej oddalone. Zatem Twoje drgania rozchodzą się trudniej. Stąd w dźwięk w wodzie rozchodzi się głośniej. 

Udanych odkryć!

Tekst i rysunki: Gracjana Kalicka

W związku z przedłużeniem przez rząd obostrzeń na terenie całej Polski, w związku z epidemią koronawirusa, Transgraniczny Ośrodek Edukacji Ekologicznej w Zalesiu zawiesza swoją działalność do odwołania.

Zapraszamy do odwiedzania strony www.toee.pl, Facebooka TOEE oraz Instagrama TOEE, gdzie instruktorzy dzielą się swoją wiedzą i ciekawostkami. Zostańcie z nami!

Mamy nadzieję, że niebawem otworzymy dla Was drzwi naszego ośrodka. W naszej ofercie znajdziecie Państwo: zajęcia plenerowe, zajęcia integracyjne dla dzieci i młodzieży, rodzinne warsztaty, a także biesiady przy wspólnym ognisku na terenie TOEE.

Foto. Tomasz Łój

Ten jeden raz w roku, kiedy zakwitają na różowo wiśnie, Japończycy oddają się hanami, czyli podziwianiu kwiatów. Ogarnia ich wtedy prawdziwe wiśniowe szaleństwo. Parki przeżywają prawdziwe oblężenie, jak nasze nadbałtyckie plaże w lecie. Na pikniki na kocach pod wiśniami przychodzą rodziny, grupy przyjaciół a spotkania w cieniu kwitnących drzew organizują nawet firmy dla swoich pracowników. Czar szybko pryska, po kilku dniach płatki opadają, tworząc bladoróżowe kobierce. Dla Japończyków jest to symbol przemijania i kruchości istnienia.

Korzystajmy i my z tej okazji do chwili zadumy w najbliższym gronie, bo kwitnących wiśni ozdobnych nie brakuje ani w Szczecinie ani w Policach. Możemy się także relaksować pod kwitnącymi magnoliami („Szczecin – miasto magnolii”) czy w cieniu kwitnących drzew owocowych w sadzie i na działce.

Tekst i zdjęcia dr Tadeusz Leśnik

Przez ostatni tydzień pojawiały się ciekawostki dotyczące Słońca. Dziś 3 maja obchodzony jest Dzień Słońca. Z tej okazji przyjrzymy się naszej dziennej gwieździe z punktu widzenia astronomii i fizyki.

SŁOŃCE

W centrum Układu Słonecznego znajduje się Słońce, wokół którego krąży Ziemia i inne planety. To najbliższa Ziemi gwiazda, średnia odległość Ziemi od Słońca to 150 mln km, jest to podstawowa jednostka astronomiczna. Tę odległość światło pokonuje w ciągu około 8 minut.

Słońce uformowało się około 4,5 mld lat temu, jest żółtym karłem, w którym zmieściłoby się 109 takich planet jak Ziemia. Nasza dzienna gwiazda daje nam światło i ciepło, które podtrzymuje życie na naszej planecie. Składa się z wodoru i helu oraz małej domieszki innych pierwiastków. Temperatura na powierzchni Słońca sięga około 6000 stopni Celsjusza, w jego jądrze dochodzi nawet do 15 mln ° C. 

CIEKAWOSTKI

– masa Słońca to 333 000 mas ziemskich, a jaka to liczba 1,989 ×10³⁰ kg – czyli 1,9884 kwintyliona kilogramów. A ile to kwintylion ? To liczba: 1 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 = 10³⁰;

– Słońce stanowi około 99,86% całkowitej masy Układu Słonecznego;

– gdy patrzymy na Słońce zaobserwować możemy, że jasność tarczy słonecznej spada na brzegach. Efekt ten nazywany jest tzw. pociemnieniem brzegowym. Wynika ono z tego, że promienie wysyłane z brzegu tarczy Słońca pochodzą z chłodniejszych warstw niż te, które pochodzą ze środka tarczy Słońca;

– na Słońcu zachodzą ciągłe reakcje jądrowe, dzięki temu gwiazda świeci; 

– 4 miliony ton masy – tyle Słońce traci w ciągu każdej sekundy; 

– średnica Słońca jest 400 razy większa od średnicy Księżyca. Słońce znajduje się 400 razy dalej, niż Księżyc od Ziemi. Dlatego gdy patrzymy na niebo, Księżyc i Słońce wydają się być tej samej wielkości. Dlatego podczas zaćmienia Słońca, tarcze Słońca i Księżyca pokrywają się;

– planety obracają się wokół własnej osi i tak samo jest z naszą dzienną gwiazdą. Ziemia potrzebuje 24 godzin by dokonać pełen obrót, natomiast Słońce potrzebuje od 25 dni na równiku do 31 dni w rejonie biegunów;

– wyobraź sobie, że znajdujesz się na słonecznym równiku. Obracałbyś się wtedy z bardzo dużą prędkością bo aż 7 000 km/h. Mimo iż poruszalibyśmy się z tak dużą prędkością to powrócilibyśmy w to samo miejsce dopiero po 600 godzinach. 

Tekst i zdjęcie: Gracjana Kalicka