O RYBACH W ZALEWIE SZCZECIŃSKIM to autorski cykl instruktora Transgranicznego Ośrodka Edukacji Ekologicznej Wojciecha Buczka, który wprowadzi miłośników przyrody pod wodę, aby móc poznawać żyjące tam ryby.

Dziś oko w oko z diabłem morskim , a raczej z kurem diabłem, bo tak brzmi jego prawdziwa nazwa (Myoxo cephalus scorpiius). Ryba należy do rodziny głowaczowatych. Cechuje ją nietypowa uroda: duża głowa, ciemna uzbrojona w trzy pary kolców i ostre wyrostki. Może swoim wyglądem przypominać ucieleśnienie diabła w morskim wydaniu. Mimo że potocznie nazywana jest diabłem morskim, to można ją spotkać w wodach słonawych z racji tego, że jest to gatunek odporny na zmiany zasolenia wody.

Mając na uwadze powyższe, nie dziwi fakt, iż można ją spotkać w Zalewie Szczecińskim. I tak też się stało w kwietniu tego roku. Ryba po wyłowieniu i zrobieniu kilku pamiątkowych zdjęć została uwolniona z powrotem do wody. Na miano diabła ta ryba w pełni zasługuje, nie tylko ze względu na wygląd. Warto wiedzieć, że ma też rogatą duszę – jest bardzo żarłoczna, wyjada ikrę i wylęgi innych ryb, zaś swojej ikry zaciekle broni. Na dodatek wyciągnięta z wody wydaje straszne burczące odgłosy. Na całe szczęście kur diabeł nie jest jadowity, choć swoim wyglądem może przypominać ryby z rodziny skorpenowatych, które są jadowite.

Sami Państwo mogą zobaczyć i wydać własną opinię na temat tej ryby. Czy słusznie nazywa się ją diabłem morskim?

Foto. Wojciech Buczek

Wyjdź na balkon, unieś głowę i znajdź Wolarza – gwiazdozbiór nieba wiosennego. Pomoże w tym Tobie instruktorka TOEE – Gracjana, która jest fizyczką. Oto jej wskazówki.

Obserwacje można prowadzić przez najbliższy tydzień – Wolarz nieznacznie będzie zmieniać swoje położenie przesuwając się w stronę południa. Jest to drogowskaz do odnalezienia pozostałych konstelacji. Wolarz wstępuję na niebo od wschodu przesuwając się powoli po stornie południowej nieba. 
Jak go odnaleźć? Poszukiwania zaczynamy o godz. 21:00. 

WSKAZÓWKI:
– spójrz na niebo w kierunku południowym, 
– obróć się teraz w kierunku wschodu,
– podnieś swój wzrok na wysokości około 20 stopni nad horyzontem, a ujrzysz jasną gwiazdę, „mrugającą” w kolorze lekkiej pomarańczy. 
Pamiętaj: te obserwacje można dokonać patrząc przez okno lub z balkonu.  

KILKA SŁÓW O WOLARZU:
– gwiazdozbiór nieba wiosennego,
– ma charakterystyczny kształt „latawca” (7 wyraźnie widocznych gwiazd)
– leży w towarzystwie Korony Północnej i Psów Gończych, 
– 13. co do wielkości gwiazdozbiór na niebie
– nazwa konstelacji oznacza „Strażnik Niedźwiedzia” – gdy przyjrzymy się jak Wolarz wędruje po nieboskłonie – zauważymy, że zawsze podąża za Wielką Niedźwiedzicą.

TO CO WYJĄTKOWEGO W WOLARZU:
– jego najjaśniejsza gwiazda Arktur,  
– Arktur pomarańczowy olbrzym (na dole „latawca”) jest czwartą co do jasności gwiazdą nieba -0.04mag, ma 25 razy większą średnice niż Słońce, 
– jest jedną z najbliższych gwiazd, odległość wynosi 36 lat świetlnych, 
– u Arktura stwierdzono ruch własny tzn. że przesuwa się na niebie (w ciągu 800 lat pokona odległość o odległość kątową równą średnicy tarczy Księżyca).
– tworzy wraz z gwiazdą Regulus i gwiazdą Spika (o tych gwiazdach już wkrótce) – Trójkąt Wiosenny, stąd też nazywany jest gwiazdą wiosenną – jest najjaśniejszy w tym trójkącie.

Fot. Gracjana Kalicka

Z tarasu TOEE w Zalesiu można doskonale obserwować zwyczaje lęgowe dużych ptaków, jak żuraw czy gęś gęgawa. Przypomnijmy, że gęgawa to jedyny lęgowy gatunek gęsi w naszym kraju, inne jak gęś białoczelna czy zbożowa pokazują się tylko na przelotach.

Na zdjęciu widać jeszcze parę żurawi, ale obecnie obserwuje się już tylko pojedyncze ptaki, co oznacza, że drugi ptak siedzi na gnieździe. Natomiast gęsi gęgawy już prowadzają stadka gąsek, żerując w pobliżu rowów melioracyjnych, po których pływają gęsiego.

Foto. Tadeusz Leśnik

Czy wiesz na czym polega proces osmozy? Jeśli nie, to dowiesz się tego podczas wykonywania kolejnego zadania w ramach EKSPERYMENTÓW RODZINNYCH Z TOEE. Tym razem zachęcamy wszystkich do stworzenia w słoiku DOMOWEJ CHMURY.

Na  www.facebook.com/zalesietoee został opublikowany krótki film, na którym pokazano jak zrealizować ten eksperyment w domu. Realizacja video – instruktorzy Transgranicznego Ośrodka Edukacji Ekologicznej.

Recykling jest jedną z podstawowych idei ekologii. Dlatego rozpoczynamy cykl DOMOWT RECYKLING Z TOEE, w którym instruktorka Agnieszka, będzie pokazywać, jak w tani i ekologiczny sposób można bawić się w domu!

W dzisiejszej odsłonie pokażemy, jak nadać drugie życie niepotrzebnym słoikom robiąc z nich ozdobę, świecznik bądź doniczkę. Potrzebny jest nam szklany słoik, farby lub markery olejne. I… do dzieła ! Oto jak przebiegały nasze prace!
Fot. Agnieszka Plucińska