Dzisiaj, 12 marca obchodzimy Dzień Matematyki. Dla niektórych przyjemna i łatwa, innym spędza sen z powiek podczas nauki szkolnej. Niezaprzeczalnie jest Królową Nauk! Przenika do wszystkich pozostałych dziedzin: fizyki, biologii czy chemii. Rozumienie matematyki jest podstawą całego rozwoju naukowego ludzkości. To dzięki niej nastąpił rozwój ekonomiczny społeczeństw. Albert Einstein mówił, że dzięki matematyce można lepiej zrozumieć otaczający nas świat.

Obchody Dnia Matematyki zostały zapoczątkowane przez organizację “World Education Games” w 2007 roku. Od tego czasu było organizowane, co roku w każdą pierwszą środę marca. W pierwszych obchodach tego święta wzięło udział 286 tysięcy uczniów z 98 krajów świata. Światowy Dzień Matematyki z każdym rokiem rozrastał się – w 2012 roku wzięło w nim udział prawie 6 milionów uczniów z całego świata. Udział w grach i zabawach matematycznych ma na celu pokazać inną ciekawszą stronę matematyki.

W Polsce pierwsze obchody Dnia Matematyki odbyły się 12 marca 2014 roku z inicjatywy Stowarzyszenia Doskonalenia i Rozwoju 4improve i wzięło w nich udział ponad 100 szkół z całej Polski. Organizatorzy zapraszają chętnych do konkursów, quizów i zagadek matematycznych. 

W ramach cyklu „Kreatywnie z dzieckiem” zachęcamy do zabaw matematycznych z dziećmi. Matematyka w zabawie, to najlepszy sposób na naturalne przyswojenie podstaw. Porównywanie, klasyfikowanie i orientacja przestrzenna podczas zabawy z matematyka bedą przyjemną i ciekawą zabawą. 

Przedmioty użytku domowego np. klocki, pudelka, klamerki, czy słomki do picia możemy wykorzystać w zabawach w klasyfikacje, zbiory, wykluczanie ze zbioru. Ciekawy sposób uczący logicznego i przestrzennego myślenia to samodzielne tworzenie labiryntów lub gier.  Możemy do tego celu użyć pudełka po butach i wylepić w nim z plasteliny trasę labiryntu. Idealnie nadają się też do tego kartony i przedmioty z recyklingu. Malowanie farbami cyfer na kartonach i późniejsze używanie ich do działań to kolejne ciekawe zajęcie.

Nauka dodawania i odejmowania, pojęcie większości, mniejszości czy równości to kolejne etapy które przez doświadczenia, zabawy plastyczne, codzienne aktywności nauczy dziecko abstrakcyjnego myślenia i szukania rozwiązań w codziennym życiu.

Tekst i zdjęcia: Agnieszka Plucińska

Źródło: https://www.dzienmatematyki.pl/

Gęś gęgawa (Anser anser) jest to duży ptak wodny z rodziny kaczkowatych, osiągający do 90 cm długości, o rozpiętości skrzydeł do 180 cm, zaś o masie ciała wynoszącej 4-5 kg. Jak u wszystkich kaczkowatych, jej palce są spięte błoną pławną, która umożliwia jej pływanie. Ubarwienie szaropopielate z pręgowanymi bokami i górną częścią ciała, zaś spód biały. Samce (gąsiory) są większe od samic. Podobnie jak łabędzie, łączą się w pary na całe życie. 

Gęsi zamieszkują tereny podmokłe, gęsto porośnięte roślinami, położone w okolicach zbiorników słodkowodnych. Gniazda zakładają na lądzie lub w szuwarach trzcinowych. Wykonane z roślinności wodnej obfitują w pierze, którym niczym kołderką samica okrywa jaja, gdy opuszcza gniazdo. Ptaki żywią się roślinami, głównie trawą, zjadają również liście, młode pędy i zboża. Nie mają jednak dobrze rozwiniętego systemu trawiennego jak ssaki roślinożerne, nie wykorzystują dobrze substancji odżywczych, a to z kolei prowadzi do konieczności długiego żerowania.

Jak na gęsi przystało, na wycieczki piesze lub wpław wybierają się gęsiego. Matka na początku, za nią młode w rzędzie, jeden za drugim. Na końcu gąsior, wypatrujący zagrożeń i chroniący przed niebezpieczeństwem. Gęgawy szczególnie sobie upodobały na miejsce zakładania gniazd i wyprowadzania lęgów województwo zachodniopomorskie i lubuskie, co daje nam okazje do podziwiania tych majestatycznych ptaków.

Są widywane również w okresie zimowym, gdyż coraz częściej pozostają na zimę u nas, zamiast odlatywać do basenu Morza Śródziemnego. 

To niezwykłe zwierzęta, gdyż żaden inny ptak, ani inne stworzenie nie było tak ważne i czczone wśród tylu ludów oraz kultur na całym świecie, co gęś.

Tekst i zdjęcia Wojciech Buczek

Dziś kolejny gwiazdozbiór nieba południowego, który wyróżnia druga co do jasności gwiazda nieba. Oprócz tego znajduje się tu również przepiękna mgławica.

Gwiazdozbiór Kil to konstelacja nieba południowego, jest dużym gwiazdozbiorem, 34 co do wielkości. Kiedyś Kil wraz z innymi gwiazdozbiorami, takim jak Żagiel, Rufa i Kompas, tworzył jeden duży gwiazdozbiór Argo. Z powodu zbyt dużych rozmiarów został podzielony na mniejsze. Tak powstała konstelacja Kil. 

W konstelacji tej odnaleźć możemy drugą co do jasności gwiazdę nieba. Jest to gwiazda Kanopus. Na tym nie koniec ciekawych obiektów, znajduje się tu również niezwykle masywna Eta Cainae. Kil jest konstelacją przypominającą kadłub greckiego statku, część konstelacji zanurza się w naszej galaktyce Drodze Mlecznej. Najjaśniejsze gwiazdy konstelacji to Kanopus, Miaplacidus (β), Avior (ε), Aspidiske (ι) i υ Car.

Najjaśniejsza gwiazda Kila, Kanopus, jest to żółtawobiały nadolbrzym. To gwiazda 15 tysięcy razy jaśniejszy od naszego Słońca, jest również dziewięć razy masywniejsza od naszej dziennej gwiazdy. Znajduje się 313 lat świetlnych od nas. 

W mgławicy Carina znajduje się gwiazda Eta (η) Kila, jest to jedna z najlepiej zbadanych gwiazd w naszej galaktyce. Jest ona około 120 razy masywniejsza i pięć milionów razy jaśniejsza od Słońca. W ciągu sześciu sekund wypromieniowuje tyle energii, ile nasze Słońce w ciągu roku. Gwiazda w latach czterdziestych XIX oraz w roku 1890 gwiazda ta wybuchła dwukrotnie. To spowodowało powstanie mgławicy Homunkulus, która otacza tą gwiazdę. Z powodu tych wybuchów przez jakiś czas gwiazda ta była drugą co do jasności gwiazda naszego nieba. Aktualnie jest ledwo widoczna nieuzbrojonym okiem. 

Mgławica Carina inaczej Mgławica Kil, NGC 3372 jest mgławicą, która ma rozmiar czterokrotnie większy od tarczy Księżyca w pełni. Leży w obrębie Galaktyki Drogi Mlecznej. To mgławica, którą można podziwiać gołym okiem. Poniżej znajduje się mapa, która pokazuje jak trafić do tej mgławicy. 

Tekst i zdjęcia Gracjana Kalicka

Skąd wzięły się szyszki sosnowe pod wierzbą a świerkowe pod słupem teletechnicznym?

Tegoroczna zima (mrozy, pokrywa śnieżna) spowodowała, że dzięcioł duży (najczęściej obserwowany w Zalesiu) zmuszony był ratować się nasionami sosny czy świerka. Aby szyszka, w której schowane są pożywne nasiona, nie odskakiwała mu pod ciosami dzioba, wciska ją w szczelinę kory (na zdjęciu też w pęknięcie słupa teletechnicznego) lub w rozwidlenie gałęzi. Szyszkę wciska łuskami do góry, tak iż dziobiąc na dół, odgina z łatwością łuski i językiem podchwytuje nasiona. W ciągu minuty może obrobić nawet całą szyszkę. Pustą szyszkę usuwa ze szczeliny skośnym uderzeniem dzioba i leci po nową.

Ponieważ dzięcioł używa przez dłuższy czas tej samej szczeliny, dużo skonsumowanych szyszek gromadzi się pod drzewem lub słupem. Taki warsztat dzięcioła, w którym umocowuje on szyszkę w celu wydobycia z niej nasion nazywa się „kuźnią”. Szyszki wyjedzone przez dzięcioła można łatwo odróżnić od szyszek obranych przez wiewiórkę, gdyż wiewiórka odgryza wszystkie łuski i zostawia tylko gładki trzpień, natomiast dzięcioł zostawia łuski, które jedynie strzępi i odgina.

Tekst i zdjęcia dr Tadeusz Leśnik