EKO-MASY. ZRÓB TO Z DZIECKIEM!

Zabawa masą plastyczną to świetny sposób na kreatywną zabawę, wspólne spędzanie czasu oraz doskonałe ćwiczenie rozwijające zdolności manualne. Takie masy można wykonać samodzielnie z produktów ekologicznych, bezpiecznych dla dzieci, jadalnych. Najbardziej popularne są masy solne, piasek kinetyczny, ciastolina, piankolina oraz nieskończone ilości odmian slime. Masy plastyczne z balsamów, kremów, odżywek, czy olejów jadalnych są bardzo przyjemne do pracy, a ich koszty nie są wysokie.

W myśl zasady less waste czyli nieprodukowania śmieci, niemarnowania produktów oraz życia w sposób bardziej przyjazny środowisku, proponuję stworzyć wraz z dziećmi masę plastyczną z odpadów, które możemy mieć w domu czyli z fusów po kawie oraz produktów kosmetycznych po terminie (na przykład odżywka lub oliwka dla dzieci). Wiele zależy od Was, waszych zasobów domowych oraz kreatywności najmłodszych!

W 2008 roku Bea Johnson wyeliminowała śmieci z życia swojego i swoich bliskich. Dziś roczne odpady jej czteroosobowej rodziny mieszczą się w 1-litrowym słoiku. Poprzez swój blog i książkę pt. „Zero Waste” (bestseller przetłumaczony na 12 języków), Bea stała się inicjatorką globalnego ruchu zero waste. Czym kieruje się ten trend ? Dąży do uproszczenia trybu życia i radykalnego zmniejszenia ilości odpadów w myśl 5 zasad:

  • refuse – odmawiaj rzeczy, które są tobie niepotrzebne
  • reduce – ogranicz ilość przedmiotów do niezbędnego minimum, upraszczaj, eliminuj substancje szkodliwe dla środowiska
  • reuse – użyj ponownie zamiast wyrzucać
  • recycle – przetwarzaj, zmień przeznaczenie, jeśli nie jesteś w stanie ponownie użyć w pierwotnej formie
  • rot – kompostuj, nabywaj takie produkty, które ulegną rozkładowi i powrócą do środowiska w przyjaznej dla niego formie.

Bea udowadnia, że życie bez śmieci nie tylko może być wspaniale, ale jest dobre dla zdrowia, oszczędza czas i pieniądze. W czasach, gdy większość z nas spędza długie godziny we własnych domach, warto wprowadzić podstawy idei zero waste lub mniej radykalnej less waste. Robiąc zakupy warto zrezygnować z foliówek na rzecz płóciennych toreb. Warto zrezygnować z używania plastikowych kubków i opakowań jednorazowych. W kuchni i na zakupach spróbujcie zastosować się do idei ”gotuje- nie marnuje”. Może z przeterminowanego jogurtu zrobicie farby albo masę do sensoplastyki z fusów po kawie? Wiele zależy od naszej świadomości ekologicznej oraz naszych codziennych wyborów.

Lubicie masy plastyczne? Przygotujcie je z dziećmi. Efekty i przebieg naszej manualnej zabawy możecie zobaczyć na zdjęciach. 

Tekst i zdjęcia Agnieszka Plucinska
zródła:  www.ograniczamsie.com https://zerowastehome.com/bea/

SZCZUPAK POSPOLITY – NAJLEPIEJ UZĘBIONA RYBA W POLSCE

Szczupak pospolity (Esox lucius) jest jednym z sześciu gatunków należących do rzędu Esox z rodziny szczupakowatych. Samce osiągają długośc do 1 m, a samice dorastają nawet do 1,5 m i ważą do 35 kg. Szczupak ma charakterystyczne silnie wydłużone ciało w kształcie torpedy, z wydłużoną głową i dużym, spłaszczonym grzbietobrzusznie pyskiem, przypominającym trochę dziób kaczki. 

Szczupak jest drapieżnikiem atakującym z zasadzki. Odpowiednie ubarwienie ciała daje mu możliwość ukrycia i atakowania swoich ofiar z niewielkich odległości. Mocno cofnięte w kierunku ogona płetwy grzbietowa i odbytowa dają mu możliwość błyskawicznego startu i osiągnięcia imponującej prędkości, ale na niewielkim dystansie. Jego paszcza może liczyć nawet 900 zębów, co czyni go najlepiej uzębioną polską rybą i jedyną, która może przegryźć żyłkę wędkarzowi. W trakcie walki z ofiarą, jego przednie zęby mogą ulec wyłamaniu, lecz odrastają mu szybko nowe, podobnie, jak u żarłaczy. Do jego ofiar należą inne ryby, żaby, ptaki wodne oraz szczury wodne. Niekiedy jego łapczywość może doprowadzić go do zguby, gdyż potrafi zaatakować ofiarę swojej wielkości, co może skutkować zaklinowaniem ofiary w przełyku. Wynika to z obecności dużej ilości zębów na podniebieniu, które skierowane są do przełyku, co uniemożliwia wyplucie ofiary. Szczupaki wówczas albo duszą się albo trawią, jednocześnie przełykając ofiarę. 

Szczupak pospolity, jak sama nazwa wskazuje jest rybą powszechnie spotykaną w polskich wodach. Niestety jego populacja zmniejsza się, a to za sprawwą specyficznego rozrodu. Otóż z początkiem wiosny ryby te na tarło, wpływają do płytkich cieków, kanałów i rowów, składają ikrę na roślinach wodnych rosnących na niewielkich głębokościach, w pobliżu brzegu, co skutkuje narażeniem ikry i narybku na środki ochrony roślin i nawozy stosowane na polach, zaś nieostrożni kochankowie stają się łatwym łupem kłusowników i zwierząt.

Tekst i zdjęcia Wojciech Buczek  

KSIĘŻYC I PLEJADY – NIEBO KROK PO KROKU

W dalszym ciągu późnym popołudniem ( około godziny 18) chowają się za zachodnim horyzontem gazowe giganty – Jowisz i Saturn. Widoczne są chwilę po tym jak zapada zmrok – więc nadal możemy je przez choć chwile obserwować. Około godziny 19 na dobre znikają za zachodnim horyzontem i reszta nocy należy już do innych planet i konstelacji. 

Dziś powrócimy jeszcze na chwile w okolice Marsa, ale naszą uwagę skupimy na…

Naturalnym satelicie naszej planety, czyli Księżycu. 

Zatem skierujmy nasz wzrok na południową część nieba, nieomalże w samym centrum nieboskłonu jest on – nasz Księżyc. 

Można pokusić się o stwierdzenie, że Księżyc jest najłatwiejszym do obserwacji ciałem niebieskim na niebie ziemskim. Nawet nieuzbrojonym okiem jesteśmy w stanie odróżnić jaśniejsze oraz ciemniejsze miejsca na powierzchni Srebrnego Globu. Gdy chcemy zaspokoić swoją ciekawość, jak chodzi o szczegóły powierzchni Księżyca – wystarczy sięgnąć po lornetkę. 

KILKA SŁÓW O KSIĘŻYCU: 
– jedyny naturalny satelita Ziemi,
– odbija zaledwie 7% światła, które pada na jego powierzchnię, choć wydaje nam się bardzo jasny,
 co roku nasz satelita oddala się od Ziemi o około 4 cm,
– w czasie pełni Księżyc osiąga jasność – 12,6 magnitudo, przy czym najjaśniejsza gwiazda naszego nieba czyli Syriusz świeci jasnością 1,49 magnitudo. 

TO CO WYJĄTKOWE W KSIĘŻYCU: 
– jest piątym co do wielkości księżycem w Układzie Słonecznym – większe od niego są niektóre księżyce Jowisza oraz Tytan, największy księżyc Saturna,
– jedyne ciało niebieskie, do którego dotarł człowiek. 

To jeszcze nie koniec obserwacji. Około godziny 23 popatrz na południową stronę nieba. Odszukaj gwiazdozbiór Byka – było o nim w zeszłym tygodniu. Przesuń swój wzrok na prawo od Aldebarana i ujrzysz małe skupisko blisko położonych koło siebie gwiazd…To Plejady – gromada otwarta gwiazd

KILKA SŁÓW O PLEJADACH: 
– znajdują się w gwiazdozbiorze Byka, nazywane są często „Siedem Sióstr”,
– gromada oddalona jest od Ziemi o około 444 lat świetlnych,
 jest bardzo znaną gromadą, gdyż bez problemu można ją obserwować gołym okiem, choć bywa mylona z Wielkim Wozem,
– składa się z kilkuset gwiazd, można wyróżnić w 10 najjaśniejszych, które mają swoje nazwy. Cała zaś otoczona jest niebieską mgławicą.

CO TO SĄ GROMADY OTWARTE? 
To połączone ze sobą gwiazdy za sprawą siły grawitacji. Powstały one z jednego obłoku molekularnego, dlatego mają podobny wiek oraz skład chemiczny. Znaleźć je można wyłącznie w galaktykach spiralnych i nieregularnych. Gromady otwarte to stosunkowo młode gromady gwiazd.

Bezchmurnego nieba i udanych obserwacji! 

Foto i tekst Gracjana Kalicka


NOCNE WIZYTY JELENI W TOEE

Spałowana daglezja

W ostatnim okresie zanotowaliśmy szkody w nasadzeniach drzew i krzewów na terenie Ośrodka, jak również na obszarze przyległym. Jelenie dokonały spałowania kilku drzew, czyli zdarcia kory dla zaspokojenia potrzeb pokarmowych, uszkadzając m.in. piękny okaz jodły koreańskiej i sosny wejmutki oraz daglezje wzdłuż ogrodzenia.

Spałowana sosna wejmutka

Niektóre drzewa noszą też ślady osmykiwania, obijania czy czemchania, czyli zniszczenia kory związane z zachowaniem socjalnym osobników w populacji, m.in. z terytorializmem i dominacją a nie z pobieraniem przez nie pokarmu.

Sarna zagryzająca pędy różanecznika

Drzewa na skraju lasu w sąsiedztwie TOEE są ustawicznie zgryzane (zwłaszcza pędy wierzchołkowe dębu i lipy), przyjmując „pastwiskowy” pokrój, tworząc takie leśne bonsai. Nie ogrodzone nie mają szansy „ucieczki spod pyska” jeleniowatych (jelenia, daniela czy sarny).

Tekst i zdjęcia dr Tadeusz Leśnik

Pastwiskowa forma dębu
Osmykana porożem lipa drobnolistna

PROFESORKA ATOMÓWKA I ASYSTENT RENDI – PARĘ SŁÓW O WODZIE

Profesorka Atomówka i jej asystent Rendi zapraszają na kolejny odcinek filmu dotyczący ważnych spraw ze świata chemii.

https://www.facebook.com/zalesietoee/videos/378220846716537

W tym tygodniu porozmawiamy o wodzie – profesorka opowie dzieciom o budowie cząsteczki wody oraz o trzech podstawowych stanach skupienia. Wiemy, że mamy więcej stanów skupienia, jednak w tym odcinku skupimy się na 3 podstawowych. Kolejne omówimy z naszymi widzami za około 15 lat na studiach.

Ponieważ o wodzie można powiedzieć niezwykle dużo, dlatego za tydzień zapraszamy do lektury tekstu na temat wody oraz elektrowni wodnych, a druga część odcinka z Atomówką i Rendim już za dwa tygodnie.

Tekst, zdjęcia oraz video Ewelina Marczewska