Archiwum autora: Zabłocka Marta

DZIEŃ SŁOŃCA – 3 MAJA

Przez ostatni tydzień pojawiały się ciekawostki dotyczące Słońca. Dziś 3 maja obchodzony jest Dzień Słońca. Z tej okazji przyjrzymy się naszej dziennej gwieździe z punktu widzenia astronomii i fizyki.

SŁOŃCE

W centrum Układu Słonecznego znajduje się Słońce, wokół którego krąży Ziemia i inne planety. To najbliższa Ziemi gwiazda, średnia odległość Ziemi od Słońca to 150 mln km, jest to podstawowa jednostka astronomiczna. Tę odległość światło pokonuje w ciągu około 8 minut.

Słońce uformowało się około 4,5 mld lat temu, jest żółtym karłem, w którym zmieściłoby się 109 takich planet jak Ziemia. Nasza dzienna gwiazda daje nam światło i ciepło, które podtrzymuje życie na naszej planecie. Składa się z wodoru i helu oraz małej domieszki innych pierwiastków. Temperatura na powierzchni Słońca sięga około 6000 stopni Celsjusza, w jego jądrze dochodzi nawet do 15 mln ° C. 

CIEKAWOSTKI

– masa Słońca to 333 000 mas ziemskich, a jaka to liczba 1,989 ×1030 kg – czyli 1,9884 kwintyliona kilogramów. A ile to kwintylion ? To liczba: 1 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 = 1030;

– Słońce stanowi około 99,86% całkowitej masy Układu Słonecznego;

– gdy patrzymy na Słońce zaobserwować możemy, że jasność tarczy słonecznej spada na brzegach. Efekt ten nazywany jest tzw. pociemnieniem brzegowym. Wynika ono z tego, że promienie wysyłane z brzegu tarczy Słońca pochodzą z chłodniejszych warstw niż te, które pochodzą ze środka tarczy Słońca;

– na Słońcu zachodzą ciągłe reakcje jądrowe, dzięki temu gwiazda świeci; 

– 4 miliony ton masy – tyle Słońce traci w ciągu każdej sekundy; 

– średnica Słońca jest 400 razy większa od średnicy Księżyca. Słońce znajduje się 400 razy dalej, niż Księżyc od Ziemi. Dlatego gdy patrzymy na niebo, Księżyc i Słońce wydają się być tej samej wielkości. Dlatego podczas zaćmienia Słońca, tarcze Słońca i Księżyca pokrywają się;

– planety obracają się wokół własnej osi i tak samo jest z naszą dzienną gwiazdą. Ziemia potrzebuje 24 godzin by dokonać pełen obrót, natomiast Słońce potrzebuje od 25 dni na równiku do 31 dni w rejonie biegunów;

– wyobraź sobie, że znajdujesz się na słonecznym równiku. Obracałbyś się wtedy z bardzo dużą prędkością bo aż 7 000 km/h. Mimo iż poruszalibyśmy się z tak dużą prędkością to powrócilibyśmy w to samo miejsce dopiero po 600 godzinach. 

Tekst i zdjęcie: Gracjana Kalicka

DZIEŃ FLAGI – 2 MAJA

Flaga na tle TOEE

Na Dzień Flagi Rzeczypospolitej Polskiej zawisła też flaga na wieży w TOEE, która pełniła wcześniej funkcję dostrzegalni pożarowej w Nadleśnictwie Trzebież. Ze szczytu wieży, ponad wierzchołkami drzew Puszczy Wkrzańskiej, widać przy ładnej pogodzie największą w Polsce biało-czerwoną flagę, zawieszaną na najwyższej nad Bałtykiem latarni morskiej w Świnoujściu.

Flaga na tle siedziby Nadleśnictwa Trzebież i rezerwatu „Jezioro Świdwie”.

Tekst i zdjęcia dr Tadeusz Leśnik

DZIEŃ SŁOŃCA – JAK PRZYGOTOWAĆ SIĘ NA SPOTKANIE Z PROMIENIAMI SŁONECZNYMI?

Czy zauważyliście, że latem, po pobycie na plaży, szybciej widzimy na naszej skórze efekt opalania? Na plaży oprócz promieniowania bezpośrednio od Słońca, mamy promieniowanie odbite od piasku i morskich fal. Im jaśniejsza plaża tym mocniejsze jest odbicie. Podobnie w górach, śnieg potrafi odbić nawet do 80 proc. promieniowania. To tak jakbyśmy mieli dwa źródła światła: to, które świeci z góry i to odbite od śniegu.

Jak szybko się opalamy? To zależy od miejsca na kuli ziemskiej! Turysta w Ekwadorze, czy państwach położonych wokół równika opali się szybciej niż w Polsce. Przy nisko świecącym Słońcu dana wiązka promieni musi ogrzać większą powierzchnię Ziemi, zaś przy Słońcu wysoko operującym ta sama wiązka promieni pada na mniejszy areał. Z tego powodu najmocniej ogrzewane są obszary międzyzwrotnikowe, okolice równika, gdzie Słońce świeci blisko zenitu, a czasem wręcz w zenicie, czyli pod kątem 90 stopni do powierzchni Ziemi

Słoneczny ultrafiolet to jedyny rakotwórczy czynnik, który jednocześnie korzystnie wpływa na zdrowie fizycznie i psychiczne, nastrój czy syntezę witaminy D. Jednak nadmierna ekspozycja na Słońce może wywołać uszkodzenia skóry, poparzenia, fotouczulenie, przyspieszony proces starzenia się czy ryzyko rozwoju nowotworów skóry.

Aby temu zapobiec, należy pamiętać o używaniu preparatów z filtrami UV, nie opalaniu się między godziną 11.00 a 16.00 oraz o noszeniu jasnych, przewiewnych ubrań, nakryciu głowy i odpowiednim nawodnieniu organizmu. 

Aby chronić dzieci przed słońcem niemowlęta należy smarować kremem z filtrem SPF 50+, chroniącym i przed UVA, i przed UVB. Maluchy poniżej 3 roku życia powinno się smarować kremem z filtrem SPF 50 lub 50+ czyli blokerami słonecznymi. Na wakacjach przyda się tez odzież z filtrem UV, czy płachty przeciwsłoneczne.

Tekst i zdjęcia: Agnieszka Plucińska

DZIEŃ SŁOŃCA – FOTOTROPIZM, CZYLI W KIERUNKU ŚWIATŁA

Światło daje początek każdej formie życia na Ziemi. Bez mocy słońca komórki roślinne nie mogłyby produkować energii i biomasy, stanowiących dla organizmów podstawę ich istnienia. Nic więc dziwnego, że rozwój roślin jest zawsze związany z dążeniem do światła.

Wzrost roślin w kierunku światła (fototropizm dodatni), może przybierać zupełnie odwrotną formę (np. korzenie roślin rosną w przeciwnym kierunku do światła) i takie zjawisko nazywamy jest fototropizmem ujemnym. Na co dzień możemy podziwiać drzewa i krzewy, które w drodze do najlepszego oświetlenia swoich liści lub igieł przyjmują spektakularne formy i kształty. Niektóre z nich mają asymetryczną koronę, mocniej rozwiniętą od strony nasłonecznionej. Gdzie indziej gałęzie przyjmują niesamowite kształty. Niekiedy drzewa rosną mocno pochylone, wygięte w łuk, ryzykując przewaleniem podczas wichur czy dużych opadów śniegu. Często są one ratowane przy pomocy podpór lub podciągów zakładanych przez ludzi. 

Tekst i zdjęcie Wojciech Buczek

DZIEŃ SŁOŃCA – AKTYWNOŚĆ NASZEJ NAJBLIŻSZEJ GWIAZDY

Aktywność Słońca to szereg cyklicznie pojawiających się zjawisk, które zachodzą na najbliższej Ziemi gwieździe. Zmiany te trwają około 11 lat, w czasie których obserwujemy wzrost bądź spadek plam na tarczy Słońca, rozbłysków czy też koronarnych wyrzutów masy ze Słońca. 

Co to są plamy na Słońcu? To ciemniejsze obszary widoczne na jego powierzchni. Charakteryzują się niższą temperaturą niż otoczenie, w którym się znajdują. Na powierzchni Słońca temperatura sięga około 6 000 stopni Celsjusza, a w centrum plamy słonecznej to około 4 000 stopni Celsjusza. W wyniku czego widzimy plamę jako ciemniejszy obszar. Plamy słoneczne mają ogromne rozmiary, sięgają od kilku tysięcy do kilkudziesięciu tysięcy kilometrów. Zatem są większe od naszej planety.

Przypomnij sobie jak wygląda Ziemia na zdjęciach z kosmosu – a teraz wyobraź sobie obok niej jeszcze większą plamę słoneczną. Plamy słoneczne często występują grupami. Mogą się one rozciągać na długość przeszło 200 000 km. 

Podczas naszych wtorkowych obserwacji niestety nie udało się nam zaobserwować plam, ale nic straconego. Każdego dnia możesz przyglądać się tarczy Słońca na żywo :

https://www.spaceweatherlive.com/pl/aktywnosc-sloneczna.html

UWAGA! Nigdy nie spoglądaj na Słońce uzbrojonym okiem czyli np. przez teleskop, lornetkę, lunetę itp. Grozi to trwałym uszkodzeniem oka! Poniżej zdjęcia stopionego okularu i kartki z wypaloną dziurą przez promienie słoneczne.

Tekst i zdjęcia Gracjana Kalicka